تیک
نمره مستمر و پایانی؛ کارنامهٔ نوبت اول و دوم چطور حساب میشود؟
نمره مستمر و پایانی چطور به نمرهٔ نوبت و سالانه تبدیل میشود؟ چهار کارنامهٔ سال، ضریب‌ها، معدل وزنی با واحد، مستمر پیشنهادی و انتشار کارنامه در اپ.
نمرهٔ هر درس در کارنامه معمولاً از دو جزء ساخته میشود: نمره مستمر و پایانی. نمرهٔ مستمر حاصل فعالیت‌های طول نوبت است، مثل پرسش کلاسی، آزمونک و تکلیف، و نمرهٔ پایانی از امتحان پایان نوبت می‌آید. نمرهٔ هر نوبت و نمرهٔ سالانه، میانگین وزنی همین اجزاست و ضریب‌ها را آیین‌نامه و بخشنامهٔ جاری هر دوره تعیین میکند.
در این مطلب می‌بینیم یک سال تحصیلی چند کارنامه دارد، فرمول رایج دورهٔ دوم متوسطه چطور کار میکند، معدل وزنی با واحد درس یعنی چه و تیک چطور از نمرات کلاسی یک نمرهٔ مستمر پیشنهادی میسازد تا دبیر فقط آن را تأیید یا اصلاح کند.
نمره مستمر و پایانی دقیقاً چه فرقی دارند؟
- نمرهٔ مستمر تصویری از کل نوبت است: دبیر در طول ماه‌ها با پرسش شفاهی، آزمون کلاسی، تکلیف و فعالیت، دانشآموز را می‌سنجد.
- نمرهٔ پایانی نتیجهٔ امتحان پایان نوبت است؛ در نوبت اول معمولاً دی‌ماه و در نوبت دوم خردادماه.
اهمیت این تفکیک در وزن آن‌هاست. در پیشفرض تیک برای دورهٔ دوم متوسطه، که از روال رایج آیین‌نامه گرفته شده، امتحان پایانی وزن بیشتری از مستمر دارد و این وزن در نوبت دوم بیشتر هم میشود. به همین دلیل دانش‌آموزی که مستمر خوبی دارد اما امتحان پایانی‌اش ضعیف است، نمرهٔ نوبتش بیشتر از آنچه انتظار دارد پایین می‌آید.
چهار کارنامه در یک سال تحصیلی
پیشفرض تیک برای مدارس متوسطه، چهار کارنامه در سال است. هر کارنامه یک «جزء» ارزشیابی با ضریب و بازهٔ تاریخ خودش است:
| کارنامه | بازهٔ پیشفرض | ضریب پیشفرض (متوسطه دوم) |
|---|---|---|
| مستمر نوبت اول | مهر تا آذر | ۱ |
| پایانی نوبت اول | دی | ۲ |
| مستمر نوبت دوم | بهمن تا اسفند | ۱ |
| پایانی نوبت دوم | خرداد | ۴ |
با این ضریب‌ها فرمول‌ها این‌طور میشود:
- نمرهٔ نوبت اول = (مستمر اول + ۲ × پایانی اول) ÷ ۳
- نمرهٔ نوبت دوم = (مستمر دوم + ۴ × پایانی دوم) ÷ ۵
- نمرهٔ سالانه = (مستمر اول + ۲ × پایانی اول + مستمر دوم + ۴ × پایانی دوم) ÷ ۸
مثال: دانش‌آموزی در یک درس، مستمر نوبت اول ۱۸ و پایانی نوبت اول ۱۵ گرفته است. نمرهٔ نوبت اولش (۱۸ + ۳۰) ÷ ۳ = ۱۶ میشود. اگر در نوبت دوم مستمر ۱۸ و پایانی ۱۷ بگیرد، نمرهٔ سالانه‌اش (۱۸ + ۳۰ + ۱۸ + ۶۸) ÷ ۸ = ۱۶٫۷۵ خواهد بود. همین اعداد در کارنامه بهصورت ستون‌های جدا کنار هم دیده می‌شوند.
این اعداد پیشفرض تیک بر اساس روال رایج آیین‌نامهٔ دورهٔ دوم متوسطه است، نه یک قاعدهٔ تغییرناپذیر. اگر بخشنامهٔ جدیدی ضریب‌ها یا بازه‌ها را تغییر دهد، فقط تنظیمات عوض میشود و نیازی به تغییر نرم‌افزار نیست.
فرمول هر مدرسه به دورهٔ تحصیلی‌اش بستگی دارد
تیک وقتی برای اولین بار کارنامه‌های یک مدرسه را میسازد، پیشفرض را از دورهٔ تحصیلی همان مدرسه برمی‌دارد:
- ابتدایی: ارزشیابی توصیفی در چهار سطح «خیلی خوب»، «خوب»، «قابل قبول» و «نیاز به تلاش بیشتر»، با دو کارنامهٔ توصیفی برای نوبت اول و دوم و بدون معدل و رتبه.
- متوسطه اول: نمرهٔ عددی از ۲۰ و وزن هر درس در معدل بر اساس ساعت هفتگی آن.
- متوسطه دوم و هنرستان: نمرهٔ عددی، چهار کارنامه با ضریبهای جدول بالا و وزن درس بر اساس تعداد واحد.
در «تنظیمات ارزشیابی» همهٔ این‌ها قابل تغییر است: مقیاس (عددی یا توصیفی)، نمرهٔ قبولی (پیشفرض ۱۰)، گرد کردن نمرهٔ نوبت و سالانه (بدون گرد کردن یا رو به بالا به ربع نمره)، مبنای وزن درسها، صفر شدن غیبت در امتحان، نمایش رتبه و میانگین کلاس و پیامی که پایین همهٔ کارنامه‌ها چاپ میشود. عنوان، ضریب، بازهٔ تاریخ و مهلت ثبت نمرهٔ هر کارنامه هم جداگانه ویرایش میشود و فرمول حاصل همانجا بهصورت متن نمایش داده میشود.
نکته: پیش از شروع ثبت نمره، تنظیمات ارزشیابی را با بخشنامهٔ جاری دورهٔ مدرسه‌تان تطبیق دهید. مقادیر پیشفرض نقطهٔ شروع‌اند، نه جایگزین مقررات.
معدل وزنی بر اساس واحد درس
معدل ساده همهٔ درسها را هموزن حساب میکند؛ اما در معدل وزنی، درس سه‌واحدی سه برابر درس یک‌واحدی در معدل اثر دارد. در تیک، واحد هر درس جمع واحد نظری و عملی آن است و معدل هر ستون کارنامه، چه مستمر، چه نمرهٔ نوبت و چه سالانه، با همین وزن‌ها حساب میشود. درسی که دانشآموز از آن معاف است در معدل نمی‌آید.
اگر واحد درسی ثبت نشده باشد، تیک پیش از انتشار هشدار میدهد که آن درس با وزن ۱ در معدل حساب خواهد شد و مسیر اصلاحش را هم نشان میدهد. پس بهتر است همان اول سال واحد همهٔ دروس را کامل کنید.
نمرهٔ مستمر پیشنهادی از نمرات کلاسی
سخت‌ترین بخش کارنامه برای دبیران، جمع‌بندی نمرهٔ مستمر است. در تیک، نمره‌هایی که دبیر در طول نوبت در اپ ثبت کرده، پایهٔ یک عدد پیشنهادی میشود:
- میانگین نمرات کلاسی همان درس در بازهٔ تاریخ کارنامه؛
- نتیجهٔ آزمون‌های آنلاین و تکالیف تصحیح‌شده، هم‌مقیاس با ۲۰ (قابل خاموش کردن در تنظیمات)؛
- جمع مثبت و منفیهای کلاسی دبیر که به میانگین اضافه یا از آن کم میشود (این هم قابل خاموش کردن است).
حاصل بین ۰ تا ۲۰ نگه داشته و به نزدیک‌ترین ربع نمره گرد میشود. نمرهای که با «غایب بود» ثبت شده، در این میانگین صفر حساب نمیشود.
این عدد فقط پیشنهاد است. وقتی کارنامه «برای ثبت نمره باز» شد، دبیر در اپ «تیک دبیر» فهرست کلاس را میبیند؛ کنار هر دانشآموز عدد پیشنهادی و تعداد نمره‌های پشت آن آمده و دبیر می‌تواند آن را بپذیرد یا عدد خودش را بنویسد. دکمهٔ «اعمال پیشنهاد در خانه‌های خالی» هم کار کلاس‌های پرجمعیت را سریع‌تر میکند. مدیر هم در پنل نمرهها را میبیند و در صورت نیاز اصلاح میکند.
از تنظیمات تا انتشار؛ قدم‌به‌قدم
- تنظیمات ارزشیابی را بازبینی کنید و ضریب‌ها و بازه‌ها را با بخشنامهٔ جاری تطبیق دهید.
- واحد یا ساعت دروس را کامل کنید تا معدل وزنی درست حساب شود.
- کارنامه را برای ثبت نمره باز کنید. تا پیش از این مرحله فقط مدیر در پنل نمره ثبت میکند و دبیران دسترسی ندارند.
- پیشرفت ثبت را دنبال کنید. صفحهٔ هر کارنامه درصد نمره‌های ثبت‌شده را به تفکیک کلاس و درس نشان میدهد.
- نمرهها را قفل کنید تا پس از مهلت، تغییری در آن‌ها داده نشود.
- منتشر کنید. با انتشار، کارنامهٔ هر دانشآموز محاسبه و یک نسخهٔ ثابت از آن ذخیره میشود و در صورت تمایل اعلان اپ و پیام بله برای دانشآموز و اولیا می‌رود.
کارنامهٔ رسمی: کد پیگیری و چاپ A5
کارنامهٔ منتشرشده یک نسخهٔ ثابت است؛ اصلاح بعدی نمره یا واحد درس روی آن اثری ندارد، مگر کارنامه دوباره منتشر شود. هر کارنامه هم یک کد پیگیری دارد که روی برگه چاپ میشود.
برگهٔ کارنامه علاوه بر جدول نمرات، خلاصهٔ حضور و انضباط همان بازه را هم دارد: تعداد غیبت موجه و غیرموجه، تأخیر و موارد تشویقی و انضباطی. معدل، رتبه و میانگین کلاس (اگر در تنظیمات روشن باشد) و در آخرین کارنامهٔ سال، نتیجهٔ «قبول» یا تعداد درس‌های تجدیدی هم درج میشود. چاپ در اندازهٔ A5 انجام میشود و اگر کاغذ A5 ندارید، دو کارنامه کنار هم روی یک برگهٔ A4 افقی با خط برش چاپ میشود.
کارنامه در اپ دانشآموز و والدین
بعد از انتشار، دانشآموز و ولی کارنامه را در بخش «کارنامه» اپ خودشان می‌بینند و می‌توانند آن را چاپ کنند. در پنل هم مشخص است چند نفر کارنامه را در اپ باز کرده‌اند؛ پس پیش از جلسهٔ اولیا می‌دانید کارنامه به دست چه تعداد از خانواده‌ها رسیده است. برای آشنایی اولیا با اپ، آن‌ها را به راهنمای اولیا ارجاع دهید.
نمرهٔ پایانی هر نوبت از امتحان می‌آید؛ برای چیدن خود امتحانات، حوزه و صندلی، مطلب برنامه امتحانات مدرسه را ببینید. کارنامهٔ زنده و نمودار روند نمرات هم در مطلب کارنامه آنلاین و آزمون آنلاین معرفی شده است.
سوالات متداول
آیا ضریبهای مستمر و پایانی در تیک قابل تغییر است؟
بله. ضریبهای ۱، ۲، ۱ و ۴ پیشفرض تیک برای متوسطه دوم است و در «تنظیمات ارزشیابی» میتوانید ضریب، عنوان، بازهٔ تاریخ و مهلت ثبت هر کارنامه را تغییر دهید یا مبنای وزن درسها را واحد، ساعت هفتگی یا هموزن بگذارید. فرمول حاصل هم همانجا بهصورت متن نمایش داده میشود تا با بخشنامهٔ جاری مقایسه شود.
نمرهٔ مستمر را دبیر وارد میکند یا سیستم؟
نمرهٔ نهایی مستمر را دبیر تعیین میکند. تیک از نمرات کلاسی، آزمونها، تکالیف و مثبت و منفیهای همان نوبت یک عدد پیشنهادی میسازد و دبیر در اپ دبیر آن را تأیید یا اصلاح میکند. مدیر هم در پنل نمرهها را میبیند و در صورت نیاز تغییر میدهد.
اگر بعد از انتشار کارنامه نمرهای اصلاح شود چه میشود؟
نمرهٔ کارنامهٔ قفلشده یا منتشرشده مستقیم قابل تغییر نیست. برای اصلاح، انتشار را لغو و قفل را بردارید، نمره را درست کنید و دوباره قفل و منتشر کنید تا نسخهٔ تازه جایگزین شود. در فاصلهٔ لغو انتشار تا انتشار دوباره، کارنامه در اپ دانشآموز و ولی دیده نمیشود.
مدرسهٔ شما هم می‌تواند همین امروز شروع کند
تیک را یک ماه رایگان و بدون تعهد امتحان کنید؛ ثبت اطلاعات پایه و آموزش تیم مدرسه با ماست.
